Ганц хоёр жил багшилсан бүсгүй, 30 жил ажилласан нас өндөр багш адилхан 516 мянгыг авах уу

Багш нар гурван сарын турш цалингаа нэмүүлнэ гэж тэмцсээр үр дүнд хүрч эхэлжээ. Багшийн цалин нэмүүлэх түр хороо, Монголын боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны ҮЭХ-ноос багшийн цалин нэмүүлэх асуудлаар  мэдээлэл хийхдээ үүнийг онцлов.

Багшийн цалин нэмүүлэх түр хорооны зохицуулагч Ц.Мөнхтуяа ярихдаа, “Бид ямар ч байсан нааштай үр дүнгүүдийг гаргаж чадлаа. Багш нар 500 мянган төгрөгийн цалин аваад ядарч ажиллаж байна.

2017 онд цалингаа 50 хувь нэмүүлнэ гэсний хүрээнд гурван яамтай хэлэлцээр хийсэн. Өнөөдөр БСШУСЯ-наас багш нарт 2017 оны 11, 12 дугаар сард 516 мянган төгрөгийн урамшуулал өгч, бодит орлогыг нэмэгдүүлэхээр боллоо гэсэн мэдэгдэл хүргүүлсэн. Энэ мэдэгдлийг бид албан ёсоор багш нартаа хүргүүлнэ”гэв. Тэрээр багш нарын цалинг нэмэх ямар арга зам байгааг ярихдаа,“2018 оны нэмэгдлийн тухайд бид дахин хэлэлцээрт сууж, хамтран ажиллана. Ямар нэгэн аргаар багш, ажилчдынхаа цалинг нэмэгдүүл гэсэн ч цалин нэмж болохгүй бол урамшуулал маягаар бодит орлогыг нэмэгдүүлэхээс өөр аргагүй” гэв.

Өнөөдөр Монголын нийгэмд ажил хийж буй хүмүүсийн дундаж цалингийн судалгааг харахад, сард 400-700 мянга орчим төгрөг гар дээрээ авдаг юм байна. Зөвхөн багш нар хамгийн багыг аваад ихийг хийгээд тэгсэн атлаа ядуу зүдүүгийн туйлд хүрчихээд байгаа юм биш гэдгийг төрийн ч бай хувийн ч бай байгууллагад ажиллаж буй бүгдээрээ мэднэ. Өдөр шөнөгүй гэмт этгээдийн араас нойр хоолоо умартан хөөцөлдөж явдаг цагдаа, хүний амь насны төлөө тангараг өргөсөн эмч нар, төрийн нэрийн өмнөөс шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэгч гээд бага,дунд тушаалын ажилтнуудын цалин багш нарынхаас бага уу гэхээс их биш. Яаманд ажилладаг санхүүгийн ажилтан,нягтлан бодогчид 600 мянган төгрөгийн цалинтай байдаг юм билээ.

Дээд тушаалын албан хаагчид,сайд, дарга нарын цалин өөр. Сургуулийн тухайд захирал хамгийн өндөр цалинтай. Тэгээд бас цалингаас гадуур орлого сайтай. Хэрэв тийм биш бол зөвхөн цалингаараа тансаг гэхэд тансагхан амьдрах боломж бий юу. Бас тэгээд гавьяатаар шагнуулна. Багш нарын арми олуулаа. Олноороо нийлээд чанга дугарсаар засгийг буулт хийхэд хүргэж байгаагаа тэгтлээ баяр баясгалантай мэдэгдэх хэрэггүй байх. Өнөөдрийн шавь багачуул та нарыг харж байгаа. Тэдэнд ямар үлгэр дуурайл, ёс зүй үзүүлж байгаагаа эрхбиш бодвол сайнсан. Хожмын өдөр ямар хүмүүсийг нийгэмд бэлдэж байгаагаа анзаарахад илүүдэхгүй байх. Цалингаа чамлаад босоод ирье гэвэл Монголын ажиллах хүч ямар ч шаардлага тавьж муйхарлаж чадна. Тэд яагаад ийм алхам хийхгүй байна гэвэл улс орны халаас нимгэн,дээдэс томчуул учраа олохгүй мунгинаж байгааг ойлгох ухамсар,ёс суртахуун  нь тэднийг “хүлээд” байна. Яг үнэндээ бол багш нар өдөржин сургууль дээр байх нь ховор. Өдөрт 3-5 цагийн хичээл заана,зарим өдөр бие даалт гэх мэт сул цаг ихтэй.

Нормт цагаасаа илүү заавал илүү ажилласан цагийн хөлс авдаг. Хүүхдэд давтлага өгөхдөө ч мөнгөөр л өгдөг. Энэ мэтчилэн ярьвал их юм хэлж болох. Багш нарт цалин нэмүүлнэ гэж жагсаж цуглахаас өөр зорилго алга уу. Хүүхдийн төлөө дуу хоолой нь сонсогдохгүй юм. Хот хөдөө хаана ч бага ангийнхны цүнх “чулуу” чихсэн юм шиг хүнд байгаа. Үүнийг стандарттай болгох арга байна уу. Гэрийн даалгаврын стандарт байна уу. Багш нар дөнгөж сургуульд орсон нялх балчруудыг дур дураараа даалгавраар ядрааж байна. Энэ мэтчилэн сургуулийн үйл ажиллагаа,сургалтын чанар,багш нарын ёс зүй харилцааны асуудал,хүнд суртлын талаар гээд санаа зовох юм их байгааг харах нүд байна уу.

Өнөөдөр багш болгон 516 мянган төгрөг авна,бас дахиад авна гээд их л маадгар байна. Болж байна гэж бодож байна уу. Дөнгөж оюутны ширээнээс багш болсон залуу боловсон хүчин, насаараа боловсролын байгууллагад ажилласан ахмад багш,өндөр цалин зөөлөн суудлаасаа холдож чаддаггүй тэтгэврийн нас нь яваад өгсөн захирал бүгдээрээ энэ мөнгийг авах уу. Ганц хоёр жил багшилсан багш 30 жил багшилсан нас өндөр багшийн  хооронд ялгарах юм байдаггүй юм уу.  55 тэрбум төгрөгийг бүгдээрэнд нь май авцгаа гээд буяны хоол шиг тараагаад өгчихөж болох уу. Үүнийг засаг төр ч анзаарахгүй гэж үү. Арай дэндүү даварч байгаа биш үү.

 Я.Манлай