Эмгэнэл

САНЖИЙН ПҮРЭВ

/1941-2018/

Монгол Улсын Соёлын гавьяат зүтгэлтэн, Д.Нацагдоржийн шагналт зохиолч, сэтгүүлч Санжийн Пүрэв өвчний учир 2018 оны 01 дүгээр сарын 09-ний өдөр бурханы оронд заларч, монголын боловсрол соёл, утга зохиолын ертөнцөд хүнд гарз тохиолоо.
Санжийн Пүрэв 1941 оны 12-р сарын 16-нд Говь-Алтай аймгийн Дарви сумын нутаг Хараатын Их гашуун гэдэг газарт мэндэлжээ.
Тэрээр Улаанбаатар хотын Хүнсний худалдааны трестэд нягтлан бодогч, Налайхын нүүрсний уурхайд малтагч, цахилгаанчин, техникийн засварчин,1962 оноос Шарын голын уурхайг барьж байгуулахад хугацаат цэргийн албан хаагч, ангийн штабын нууцын бичээчээр тус тус ажиллаж байв.
Уран бүтээлийн гараагаа 1963 оноос эхэлж, энэ завсар “Эх газрын чулуу” нэртэй хоёр дэвтэр роман, мөн “Эргүүлэг”, “Цаг цагийн урсгал”, “Чулуун хаалга”, “Усны гудамж”, “Сүнс сүүдэр”, “Алаг заяа”, “Тэнгэрийн гэсгээл” зэрэг роман туурвиж олны хүртээл болгожээ.
Үргэлжилсэн үгийн нэрт зохиолч С.Пүрэв “Уулын намар”, “Их усны хаялга”, “Гурван говийн зэрэглээ”, “Сүүдэр догшрох цаг”, “Айлын бүсгүйг мартахгүй”, “Гэрэлт маргаашаа угтахсан”, “Ухаарч амьдрах орчлон”, “Тэнгэрийн сум зүрхэнд тусдаг”, “Тоглоомын тойрог”, “Гэгээн хайрын мөргөл”, “Нартын чөлөөнд жаргал хайрла”, “Дэлхий нараа дагана”, “Суварган цэнхэр уул”, “Хорин нэгэн он”, “Итгэл”, “Анжис”, “Цэрэг эрийн тууж”, “Уулын цуурай”, “Холын итгэл”, “Хоёр намар”, “Зөрлөг”, “Үхэхээс бүгдийг үзнэ”, “Ийм нэгэн явдал” зэрэг уянгын 50 гаруй тууж, “Азын цэнхэр уул”, “Гандиймаа нутагтаа бий”, “Өвгөн охин хоёр”, “Дайны жилийн хүүхэд нас”, “Хараацай тэнгэртээ жаргалтай”, “Усаа дагаж жаргана”, “Элсний нүүдэл”, “Богинохон зун”, “Цагаан дэрсний намаржаа”, “Улаан дэлбээт цэнхэр цэцэг”, “Хөхбүрдийн намар”, “Дуурлигийн хөх нарс”, “Амгалан талын аяс” зэрэг өгүүллэгээрээ монголын орчин үеийн уран зохиолын шинэчлэл, хөгжлийн орон зайд гайхамшигт их хувь сүмбэр уул босгосон авьяас билэгтэн билээ.
Түүний бүтээлүүд нь бага, дунд, их дээд сургуулиудын сургалтын программд орсноос гадна Англи, Орос, Франц, Испани, Хятад, Вьетнам, Солонгос зэрэг олон хэлнээ орчуулагдсан дэлхийн хэмжээний зохиолч байлаа. “Суварган цэнхэр уул”, “Загийн алим”, “Мартагдсан дууль”, “Тэнгэр мэднэ”, “Салж чадахгүй хайр” бүрэн хэмжээний уран сайхны кино бүтээсэн кино дэлгэцийн урлагийн нэрт төлөөлөгч мөнөөс мөн билээ.
Нэрт зохиолч Санжийн Пүрэв сэтгүүлзүйн салбарт олон жил ажилласан авьяаслаг сэтгүүлч байлаа. “Утга зохиол, урлаг” сонинд сурвалжлагч редактор, Монголын радиогийн Уран зохиолын редакцийн дарга зэрэг сэтгүүлчийн хөдөлмөрийг олон жил эрхлэж, уншигч, сонсогч олноо соён гэгээрүүлэх, урлаг соёлын үрийг түгээн дэлгэрүүлэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан МСНЭ-ийн хүндтэй гишүүн, ахмад сэтгүүлч,зохиолч байлаа.
Санжийн Пүрэв абугайн ажилч хүчээнгүй нягт чанар, хүнлэг энэрэнгүй ариун сэтгэл, намуун дөлгөөн зан, эрдэмд гэгээрсэн эгэл төрх тань монголын утга зохиол боловсрол, соёл, урлаг, сэтгүүл зүйн түүхэнд мөнх оршиж монголын үр хойчийг таны цаг мөнхийн гэгээн бүтээл туурвил соён гэгээрүүлсэр байх болно.

Ум сайн амгалан болтугай.

Монголын Зохиолчдын Эвлэл
Монголын Сэтгүүлчдийн Нэгдсэн Эвлэл
Монголын Үндэсний Олон нийтийн Радио Телевиз