Чихрийн шижин гэдэг нь нойр булчирхай хангалттай инсулин боловсруулж чадахгүй, эсвэл боловсорсон инсулин бие махбодид нөлөөлж чадахгүй болсон үед үүсдэг архаг явцтай өвчин юм.
Бидний хэрэглэж буй хоол хүнсний дийлэнхи нь бие махбодид сахарын нэгэн төрөл болох глюкоз болон хувирдаг. Глюкоз нь цусанд шимэгдэн инсулин хэмээх нойр булчирхайгаас ялгарах дааврын тусламжтайгаар эд эсэд шингэж, амьдралын чухал үйл ажиллагаанд оролцдог аж. Харин чихрийн шижин өвчний үед нойр булчирхай хангалттай хэмжээний инсулин боловсруулж чадахгүй эсвэл боловсруулсан ч бие махбодь өөрөө түүнийг бүрэн гүйцэд ашиглаж чадахгүй болсон байдаг. Иймээс, хоол хүнсээр дамжин орж ирэх глюкоз эд эсэд бүрэн шимэгдэхгүй цусандаа хуримтлагдсаар цусан дахь сахарын хэмжээг ихэсгэхэд хүргэдэг байна. Энэ байдал удаан үргэлжилвэл эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлдөг.
ЧИХРИЙН ШИЖИН ӨВЧНИЙ ЭМГЭГ ЖАМ, ИНСУЛИНЫ ЯЛГАРАЛТЫН БАЙДЛААС ХАМААРАН ШАЛТГААНААР НЬ:
А. Чихрийн шижин хэв шинж-1
Б. Чихрийн шижин хэв шинж-2
В. Шинж тэмдгийн чихрийн шижин
Г. Жирэмсний чихрийн шижин
ЗЭРГЭЭР НЬ:
• Хөнгөн
• Дунд
• Хүнд
ЧИХРИЙН ШИЖИН ӨВЧНИЙ ЭРСДЭЛТ ХҮЧИН ЗҮЙЛС:
1. Нас. Голдуу 35-аас дээш насанд тохиолдох магадлалтай гэж үздэг боловч сүүлийн үед бага насны хүүхэд өвчлөх нь элбэг болж байна.
2. Удамшил. Гэр бүл, хамаатан садан дотор чихрийн шижин өвчтэй хүн байдаг бол уг өвчин үүсэх эрсдлийг нэмэгдүүлдэг.
3. Хооллолт. Малын гаралтай өөх тос, нүүрс усаар баялаг, илчлэг ихтэй хоол хүнс хэт хэрэглэх нь илүүдэл жин үүсгэдэг.
4. Илүүдэл жин, таргалалт. Илүүдэл жин, таргалалт нь инсулины үйлчлэлийг саатуулдаг.
ТОМЬЁО: Биеийн жингийн индекс/БЖИ/ = Жин,/кг/ : (өндөр х өндөр,м)
А. 18.5-24.9 – хэвийн
Б. 25-29.9 – илүүдэл жинтэй
В. 30–аас дээш – таргалалт
5. Хөдөлгөөний хомсдол. Бодисын солилцоог удаашруулан илүүдэл жинг үүсгэдэг.
6. Цусны даралт ихсэх өвчин
7. Тамхи таталт, архи хэтрүүлэн хэрэглэх.
8. Цусанд их нягтралт липопротеид (ИНЛП), холестерин, триглицеридын хэмжээ их байх нь судасыг хатууруулах гол хүчин зүйл болдог.
9. Сэтгэл зүйн таагүй байдал, бухимдал
10. Жирэмсэн үедээ цусны сахар ихдэж байсан, эсвэл 4 кг-аас дээш жинтэй хүүхэд төрүүлж байсан бол чихрийн шижин өвчнөөр өвчлөх магадлал нэмэгддэг.
ЧИХРИЙН ШИЖИН ӨВЧНИЙ ҮЕД ИЛРЭХ ШИНЖ ТЭМДГҮҮД:
• Ам цангах, хатах
• Олон дахин шээх
• Ядарч сульдах, турах
• Шарх удаан эдгэрэх, өвчлөмтгий болох
• Хараа муудах
• Нойронд муу болох
• Арьс хуурайшин, загатнах
• Цусны даралт ихдэх зэрэг шинжүүд илэрвэл чихрийн шижин өвчин байж болзошгүй тул эмчид яаралтай хандаарай!
ЧИХРИЙН ШИЖИН ӨВЧНИЙ УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭЛТ:
1. Зөв хооллох
2. Идэвхтэй биеийн тамир, дасгал хөдөлгөөн хийх
3. Илүүдэл жингүй байх, илүүдэл жинтэй бол түүнийгээ хасах
4. Тамхинаас гарах
5. Архи тохируулан хэрэглэх
6. Сэтгэл зүйн таагүй байдал, бухимдлыг зохицуулах
7. Цусны даралтыг хянах
8. Цусанд ИНЛП, холестерин, триглицеридын хэмжээг хэвийн байлгах
9. Жил бүр эрүүл мэндийн урьдчилан сэргийлэх үзлэгт хамрагдах (ялангуяа эрсдэлтэй хүмүүс)
ХЭРЭВ ТА:
– Илүүдэл жинтэй
– Гэр бүлийн аль нэг гишүүн чихрийн шижин өвчтэй
– Цусны даралт ихэсдэг
– Цусанд холестерин, триглицеридын хэмжээ их гарсан
– Жирэмсэн үедээ цусны сахар ихдэж байсан эсвэл 4 кг-аас дээш жинтэй хүүхэд төрүүлж байсан зэрэг эрсдэлт хүчин зүйл байвал эмчид хандан чихрийн шижин өвчин байгаа эсэхийг шалгуулаарай!

НИЙСЛЭЛИЙН ЭРҮҮЛ МЭНДИЙН ГАЗАР

Шинэ уран бүтээл: Дуучин Л.Сөрөлт, А.Түмэн-Өлзий “Хатан Хан”
Дулааны тавдугаар цахилгаан станц төслийн бүтээн байгуулалтын бэлтгэл ажил үргэлжилж байна
У.Хүрэлсүх: Монгол цэргийн өдөр бол бахархал-хүндэтгэлийн өдөр
Засгийн газрын хуралдаан болж байна
Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 77 зөрчил бүртгэгджээ
Өнөөдөр цагаагчин туулай өдөр
Өнөөдөр нутгийн зүүн хэсгээр хүйтэн, салхитай байна
Улаанбаатар хотын Хаягдал ус дахин боловсруулах анхны үйлдвэр ашиглалтад орлоо
Жанжин Д.Сүхбаатарын талбайд “Нээлттэй хаалганы өдөрлөг” болж байна
100 айлын автобусны буудлын орчимд барилгын материалын дэлгүүрт гал гарчээ
Энэ долоо хоногт УИХ-аар хэлэлцэх асуудал, тов, дараалал
Өнөөдөр цагаан бар өдөр
Өнөөдөр говь, тал, хээрийн нутгаар салхи шуургатай байна
АТГ: Эрүүгийн 10 хэргийг шүүхэд шилжүүлэх саналтай прокурорт хүргүүлэв
Хиймэл оюунд суурилсан чатбот бүх улсын хэлээр зөвлөгөө өгдөг боллоо
УИХ-ын 2026 оны хаврын ээлжит чуулганы нээлтэд анх удаа иргэдийн төлөөлөл оролцлоо
Баян-Овоо сумын 100 жилийн ойн барилдаанд аймгийн арслан М.Баасанжав түрүүллээ
Өнгөрсөн долоо хоногт 105 удаагийн осол, аюулт үзэгдэл бүртгэгдэж, 12 хүний амь аварчээ
У.Хүрэлсүх: Ёс зүйгүй бол итгэл үгүй, итгэл үгүй бол засаглал үгүй. Итгэл алдарсан газар дархан эрх нь давуу эрх болон хувирдаг гэмтэй
УИХ-ын дарга Н.Учралын 2026 оны хаврын ээлжит чуулганыг нээж хэлсэн үг
Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 60 зөрчил бүртгэгджээ
Могой, тахиа, үхэр, нохой жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн
Гуравдугаар сард олгох нийгмийн халамжийн тэтгэвэр, тэтгэмж, хөнгөлөлт, тусламжийн хуваарь
Өнөөдрөөс ихэнх нутгаар дулаарна
Нохой, бар, морь жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн
Хаврын саруудын цаг агаарын ерөнхий төлөв
Дулааны тавдугаар цахилгаан станцын барилга угсралтын суурийн ажлыг ирэх сард эхлүүлнэ
Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 88 зөрчил бүртгэгджээ
Өнгөрсөн долоо хоногт 70 удаагийн аюулт үзэгдэл, ослын дуудлага бүртгэгдэж, 27 хүний амь а
“Өргөө” амаржих газарт нэн шаардлагатай байгаа эхо аппаратны санхүүжилтийг шийдвэрлэлээ
УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татахтай холбоотой хуулийн төслийг өргөн барилаа
“Харилцан хүндэтгэе” үндэсний аян ирэх сарын 1-нийг хүртэл үргэлжилнэ
Ихэнх нутгийг хамарсан цас орж, хүчтэй салхи, шуургатай байхыг онцгойлон анхааруулж байна
НҮБ-ын Цэргийн хүчний командлагчаар ажилласан анхны монгол генералыг хүлээн авч уулзлаа
Монголд 32 мянга гаруй гадаадын иргэн оршин сууж байна
Улаанбаатар трамвай төсөл хэрэгжсэнээр 250 байнгын ажлын байр шинээр бий болно
Монголын төр, нийгмийн нэрт зүтгэлтэн Ж.Батмөнх агсны хөшөөнд цэцэг өргөж, хүндэтгэл үзүүл
Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Үдлэг багт “Багийн бага сургууль” нээлтээ хийлээ
