Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын судалгаа, анхааруулгаар өнөө жил Азийн бүс нутагт томуугийн А хүрээний H1N1 H3N2 хүрээний 2 вирус мөн B хүрээний 2 вирусын халдвар түгээмэл тархах хандлагатай байна. Тиймээс эдгээр төрлийн томуугийн эсрэг дархлаажуулалтыг нийт хүн амд хийх нь чухал юм.
Томуу үүсгэгч вирус нь хүйтэнд тэсвэртэй тул өвлийн улиралд бага насны хүүхдүүдийн дунд тархаж, өвчин хүндэрч уушигны хатгалгаа болж хүндрэх эрсдэл өндөр байдаг байна. Учир нь 5 хүртлэх насны хүүхдийн дархлалын тогтолцоо, халдвар эсэргүүцэх чадвар сул байдгаас томуу болон томуу төст вирусийн халдвар авах нь элбэг. Харамсалтай нь томуугийн вирус жил бүр хувирч өөрчлөгддөгөөс насан туршийн дархлаа тогтох боломжгүй байгаа юм.
4 дүгээр сарыг дуустал тархдаг бөгөөд жилд дунджаар 300 мянган хүн халдвар авч өвчилдөг нь өнгөрсөн жилүүдийн тоон мэдээнээс харагдана.
Дэлхий даяар томуугийн 200 гаруй вирус тархаж байгаагаас манай улсад А болон Б хүрээний вирусийн халдвар зонхилж, ид дэгдэлтийн үед 7 хоногт 10 мянга орчим хүн өвчлөх нь ч бий. Харин дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагын мэдээлж буйгаар бол жилд 1 тэрбум орчим хүн томуугийн халдвар авч үүнээс 290-650 мянган хүн нас бардаг гэсэн судалгаа байна.
Тиймээс томуугийн вакцин хийлгэхийг дэлхийн бүх улсад ДЭМБ уриалдаг. Харин манай улс өнгөрсөн 2018 онд 125000 иргэнийг дархлаажуулсан бол өнөө жилийн энэ 11 сарын байдлаар 150 мянган хүн/тун вакцинаар иргэдээ дархлаажуулаад байна. Уг нь олон улсын байгууллагын зөвлөмжөөр томуугийн эсрэг дархлаажуулалтыг хамгийн багадаа хүн амынхаа 40%-ийг хамруулснаар томуугийн дэгдэлтийг бууруулна гэж үздэг. Үүнээс харвал томуугийн дэгдэлтийн саруудад 1.4 сая хүн/тун дархлаажуулалт хийгдэх учиртай юм. Хэдийгээр бага насны хүүхдүүдээ эцэг эхчүүд дархлаажуулалтад хамруулдаг ч өөрсдийгөө орхигдуулдаг нь хамгийн буруу гэж мэргэжлийн эмч нар хэлж байна. Жишээ нь эцэг эхчүүдийн дунд манай хүүхэд гэртээ байгаа хэрнээ л ханиад хүрээд хүндэрчихлээ гэх нь элбэг. Энэ нь эцэг эхчүүд томуугийн халдвар аваад хүүхэддээ халдааж байгаа үйл явц. Яагаад эцэг эхчүүд биш хүүхдүүд өвчилдөг нь дээр дурьдсан бага насны хүүхдийн дархлалын тогтолцоо бэхжээгүй, сул байгаатай холбоотой юм байна. Тиймээс хүүхдээ хамгаалахын тулд насанд хүрэгчид томуугийн дархлаажуулалтад хамрагдах нь нэн чухал.
Томуу болон томуу төст халдварын үүсгэгч нь:
| Томуу | Томуу төст |
| А болон Б хүрээний вирусээр үүсгэгддэг | Риновирус, Аденовирус, Энтеровирусээр үүсгэгддэг
|
Эцэг эхчүүд томуугийн халдварын үед дур мэдэн өөрсдөө эмчилгээ хийж, өвчнийг хүндрүүлэх нь элбэг байдаг учраас дараах шинж тэмдэг илэрсэн тохиолдолд заавал мэргэжлийн эмчид хандахыг зөвлөж байна.
- Нус гоожих
• Толгой өвдөх
• Хоолой өвдөх
• Ядарч сульдах
• Халуурах
• Бие шархирч, булчингаар өвдөх
Эдгээр шинж илэрч голдуу 3-5 хоног үргэлжилнэ.
Томуугаас хэрхэн урьдчилан сэргийлэх вэ
-Томуугийн эсрэг дархлаажуулалтад хамрагдах нь хамгийн үр дүнтэй
-Сармис, нохойн хошуу аньсны навны ханд буцалгаж уух, уураар утах
-Чацаргана, аньсны халуун шүүс уух
-Нимбэгний шүүсийг халуун усанд шахаж зөгийн балаар амталж өдөрт 3-5 удаа уух
-Хөлөө халуун бүлээн усанд өвдөг хүртлээ дүрж 15 минут суух
-Алим, цагаан гааны шүүс / тал алимыг хэрчиж, 5-6 хэрчим цагаан гааны хамт 150 мл усанд буцалгана/өдөрт 3-4 удаа уух
-Адууны махны тосгүй шөлийг сармистай, эсвэл аарцтай уух
-Хонины махны битүү шөлийг сармис перецтэй уухын зэрэгцээ
- даарч хөрөхгүй байх
• илчлэг, шим тэжээлтэй хоол унд хэрэглэх
• гараа савандаж угаах
• олон нийтийн газар маск зүүх
• сода царван давсны уусмалаар амаа зайлах
• сайтар унтаж амрахыг эмч зөвлөж байна

Шинэ уран бүтээл: Дуучин Л.Сөрөлт, А.Түмэн-Өлзий “Хатан Хан”
Дулааны тавдугаар цахилгаан станц төслийн бүтээн байгуулалтын бэлтгэл ажил үргэлжилж байна
У.Хүрэлсүх: Монгол цэргийн өдөр бол бахархал-хүндэтгэлийн өдөр
Засгийн газрын хуралдаан болж байна
Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 77 зөрчил бүртгэгджээ
Өнөөдөр цагаагчин туулай өдөр
Өнөөдөр нутгийн зүүн хэсгээр хүйтэн, салхитай байна
Улаанбаатар хотын Хаягдал ус дахин боловсруулах анхны үйлдвэр ашиглалтад орлоо
Жанжин Д.Сүхбаатарын талбайд “Нээлттэй хаалганы өдөрлөг” болж байна
100 айлын автобусны буудлын орчимд барилгын материалын дэлгүүрт гал гарчээ
Энэ долоо хоногт УИХ-аар хэлэлцэх асуудал, тов, дараалал
Өнөөдөр цагаан бар өдөр
Өнөөдөр говь, тал, хээрийн нутгаар салхи шуургатай байна
АТГ: Эрүүгийн 10 хэргийг шүүхэд шилжүүлэх саналтай прокурорт хүргүүлэв
Хиймэл оюунд суурилсан чатбот бүх улсын хэлээр зөвлөгөө өгдөг боллоо
УИХ-ын 2026 оны хаврын ээлжит чуулганы нээлтэд анх удаа иргэдийн төлөөлөл оролцлоо
Баян-Овоо сумын 100 жилийн ойн барилдаанд аймгийн арслан М.Баасанжав түрүүллээ
Өнгөрсөн долоо хоногт 105 удаагийн осол, аюулт үзэгдэл бүртгэгдэж, 12 хүний амь аварчээ
У.Хүрэлсүх: Ёс зүйгүй бол итгэл үгүй, итгэл үгүй бол засаглал үгүй. Итгэл алдарсан газар дархан эрх нь давуу эрх болон хувирдаг гэмтэй
УИХ-ын дарга Н.Учралын 2026 оны хаврын ээлжит чуулганыг нээж хэлсэн үг
Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 60 зөрчил бүртгэгджээ
Могой, тахиа, үхэр, нохой жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн
Гуравдугаар сард олгох нийгмийн халамжийн тэтгэвэр, тэтгэмж, хөнгөлөлт, тусламжийн хуваарь
Өнөөдрөөс ихэнх нутгаар дулаарна
Нохой, бар, морь жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн
Хаврын саруудын цаг агаарын ерөнхий төлөв
Дулааны тавдугаар цахилгаан станцын барилга угсралтын суурийн ажлыг ирэх сард эхлүүлнэ
Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 88 зөрчил бүртгэгджээ
Өнгөрсөн долоо хоногт 70 удаагийн аюулт үзэгдэл, ослын дуудлага бүртгэгдэж, 27 хүний амь а
“Өргөө” амаржих газарт нэн шаардлагатай байгаа эхо аппаратны санхүүжилтийг шийдвэрлэлээ
УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татахтай холбоотой хуулийн төслийг өргөн барилаа
“Харилцан хүндэтгэе” үндэсний аян ирэх сарын 1-нийг хүртэл үргэлжилнэ
Ихэнх нутгийг хамарсан цас орж, хүчтэй салхи, шуургатай байхыг онцгойлон анхааруулж байна
НҮБ-ын Цэргийн хүчний командлагчаар ажилласан анхны монгол генералыг хүлээн авч уулзлаа
Монголд 32 мянга гаруй гадаадын иргэн оршин сууж байна
Улаанбаатар трамвай төсөл хэрэгжсэнээр 250 байнгын ажлын байр шинээр бий болно
Монголын төр, нийгмийн нэрт зүтгэлтэн Ж.Батмөнх агсны хөшөөнд цэцэг өргөж, хүндэтгэл үзүүл
Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Үдлэг багт “Багийн бага сургууль” нээлтээ хийлээ
