Эхлээд эх орныхоо төлөө сүүлд нь өөрийнхөө төлөө “уйлж”сурмаар байна

Монголд удахгүй улстөрийн нам нэгээр нэмэгдэх нь. “НЭГ НЬ ЭМЭГТЭЙ” нийгэмд үйлчилдэг ТББ-ын ТУЗ-ын дарга, Эх орон эмэгтэйчүүдийн жендерийн намыг үүсгэн байгуулагч Б.Мандахтай цөөн хором ярилцсаныг уншигчдадаа толилуулъя.

-Өнөөдөр манай улсад олон нам байна. Та яагаад шинэ нам байгуулахаар шийдэв. Юуны өмнө өөрийгөө танилцуулна уу?

-Чонынхон овогт Баадайн Мандах.Гахай жилтэй,ам бүл дөрөв.

-Намын нэр өвөрмөц юм. Яагаад заавал “Эх орон эмэгтэйчүүдийн жендерийн нам” гэж?

-Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж ээжүүдийн уулзалт дээр хэлсэн үгэндээ “Эмэгтэйчүүдийн асуудал  бол зөвхөн эмэгтэйчүүд ярьдаг асуудал биш, энэ бол Монголын асуудал юм.Үүнийг газар бүхэн ярьж анхаарал хандуулж байх асуудал юм” гэж онцолсныг хэлье. Манай улсад нийт хүн амын 51.7 хувь, хөдөлмөрийн насны хүн амын 50.4 хувийг эмэгтэйчүүд эзэлж байна.Мөн тодорхой чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг 1000 шахам ТББ байна.Эндээс харахад, эмэгтэйчүүд бүх шатанд зорилгоо,үйл ажиллагаагаа нэгтгэснээр олуулаа болж чадна. Эвт шаазгай буга барина гэдэг биздээ. Нийгэмд ч олон эерэг үр дагавар гарна. Бид эхлээд эх орныхоо төлөө,дараа нь нийгмийнхээ төлөө,дараа нь өөрийнхөө төлөө “уйлж” сурмаар байна. Өнөө цагт эхлээд шууд л өөрийнхөө төлөө “уйлдаг” болжээ. Энэ бол хар амиа бодно гэсэн үг. Ийм учраас л “Эх орон эмэгтэйчүүдийн жендерийн нам” гэж нэрлэсэн юм.

-Нам байгуулах ажил  ямар шатандаа явж байна вэ?

-Ийм нам байгуулна гэдгээ 2016оны дөрөвдүгээр сарын 22-ны “Монголын мэдээ” сониноор нийтэд зарлачихсан. Зарим  сайтад  бас ярилцлага өгсөн. 2012-2016 онд УИХ,нийслэлийн ИТХ-д сууж байсан эмэгтэйчүүд болон нийгмийн идэвхтэй эмэгтэйчүүдэд хамтран ажиллах  саналаа өгсөн. 2016 оны УИХ-ын сонгуульд нам эвсэл харгалзахгүй эмэгтэй нэр дэвшигчидээ дэмжиж ажилласан.Одоо намын дүрэм,мөрийн хөтөлбөрөө боловсруулж байна. Үүнтэй зэрэгцэн Эх орон эмэгтэйчүүдийн жендерийн намыг дэмжигчдийн бүртгэл явагдаж байгаа. Тун удахгүй намаа бүртгүүлэх өргөдлөө Монгол Улсын Дээд шүүхэд өгнө.

-Намын гишүүнчлэл ямар байх вэ?

-Хатуу гишүүнчлэлгүй,бодлогын нам байна.Хэрэв 18 нас хүрсэн Монгол Улсын иргэн өөрөө хүсвэл гишүүнээр элсэж болно. Бид гишүүний бүртгэлийг хуульд заасны дагуу хийнэ. Тодорхой хэлбэл, овог,эцэг,эхийн нэр,өөрийн нэр,регистрийн дугаар,оршин суугаа хаяг, гарын үсэг, холбоо барих утас гэсэн асуултаар бүртгэнэ.Түүнээс биш эхнэр нөхөр чинь хэн бэ, хаана ажилладаг,хэдэн хүүхэдтэй, гавъяа шагнал, ял шийтгэл, ах дүү хамаатан садангаа бич гэхчилэн хүний хувийн нууцад халдахгүй. Анзаарч байхад намын хатуу гишүүнчлэл нь ард түмнийг ч, аймаг, нийслэлийг ч,сум,дүүргийг ч,хороо, багийг ч, албан байгууллагыг, айл өрхийг ч хагалган бутаргадаг шиг санагддаг. Энэ их талцал Монгол Улсын хөгжилд үнэхээр их чөдөр тушаа болж байна.

-Намын удирдлага зохион байгуулалтын талаар?

-Дүрмэндээ тодорхой тусгаж байгаа. Сонирхуулахад, сум, хороонд намын үүр байгуулахгүй, аймаг, нийслэлийн хороо ч цомхон байна.

-Намын бэлгэдэл бас л өвөрмөц байх уу?

-Намын бэлгэдэл нь гуа марал буга.

-Танай нам бүх шатны сонгуульд оролцох уу. Ямар байдлаар оролцох вэ?

-Энэ талаар ярихад эрт байна. Гэхдээ эмэгтэйчүүддээ нээлттэй байх болно. Одоогийн сонгуулийн хуулиас эсрэгээрээ гэсэн үг.20 хувьд эрэгтэйчүүд үлдсэн 80 хувьд эмэгтэйчүүд нэр дэвшинэ.

-Улс орны өнөөгийн байдлын талаар юу хэлэхсэн бол?

-Эх орны эдийн засгийн байдал хүндхэн байна. Санаа нь зовсон зарим хүмүүс хандив өргөж эхлэв. Ер нь бол тулсан мод минь Туулын бургас, туранхай бие минь Богд хааны шавь гэдэг шиг эрх барьж байгаа МАН-ын алсын хараатай зөв бодлого хуулийн дагуу үнэнч шударга ажиллахаас л бүх зүйл шалтгаална даа. Төрийн минь сүлд өршөөг.

-Танай намыг дэмжих хүмүүст хандаж юу хэлэх вэ?

-2012-2016онд УИХ-ын гишүүнээр, НИТХ-ын төлөөлөгчөөр ажиллаж байсан,одоо УИХ-ын гишүүнээр,НИТХ-ын төлөөлөгчөөр сонгогдон ажиллаж байгаа эмэгтэйчүүд болон бизнес эрхлэгч , малчин,тариаланч, төрийн албанд ажиллаж байгаа, хувиараа хөдөлмөр эрхлэгч,өрх толгойлсон,хөгжлийн бэрхшээлтэй,оюутан,сурагч эмэгтэйчүүддээ ажлын өндөр амжилт хүсье.Та бүхэн ЭХ ОРОН ЭМЭГТЭЙЧҮҮДИЙН ЖЕНДЕРИЙН НАМ-ын мөрийн хөтөлбөрт хүүхэд,гэр бүл,эмэгтэйчүүдийн талаар тусгах санал,бидэнд өгөх зөвлөгөө байвал фэйсбүүк хаяг Mandakh Baadai эсвэл 99047958 дугаарын утсаар холбогдоорой.