Найруулагч А.Мөнхсүх: Монгол киночид хүссэн хүсээгүй гадагшаа гарч ажиллах цаг ирээд байна

“Нарны сүүдэр”, “Долоон бурхан харвадаггүй”, “Маргааш бид буцна”, “Саятан болох дамжаа”, “Бүү март” киноны найруулагч А.Мөнхсүхтэй ярилцлаа.

-Киноны уран бүтээлчид Boundless education сургалтын төвтэй хамтран англи хэлний клубыг ажиллуулж эхэлсэн байна. Энэ талаар мэдээлэл өгөөч?

-Монголд кино уран бүтээл идэвхтэй хийдэг 200 гаруй уран бүтээлч байдаг гэсэн тоо бий. Тэд жилд 50 гаруй кино хийдэг ч ихэнх нь зардлаа ч нөхөж чаддаггүй. Тэгэхээр монгол киночид хүссэн хүсээгүй гадагшаа гарч ажиллах цаг ирээд байна. Ингэхийн тулд эхлээд хэлний асуудлаа шийдэх ёстой. Тийм учраас бид Boundless education сургалтын төвтэй хамтран ажиллаад хоёр сар болж байна. Киночдод зориулсан программын дагуу англи хэл сурах гээд үзэцгээж байна. Нөгөө талаас уран бүтээлийн шинэ санаа оноо их төрдөг юм байна. Нэг дор цугларчихаар.

-Мэдээж цаг наргүй ажилладаг киноныхонд зориулсан сургалт гэхээр нэлээд онцлогтой байх?

-Бид нар кино зурагтай үеэрээ сургалтад суух боломжгүй. Тэр бүү хэл гэр бүлээ орхиод явдаг. Тэгэхээр тууштай суралцах цаг гардаггүй. Одоо бол ажлаа хийгээд ирэхэд зогссон газраасаа үргэлжлүүлээд сураад явах боломжтой боллоо. Тогтмол үйл ажиллагаатай клубыг нээсний утга учир нь энэ. Хил хязгааргүй боловсролын төвийн нэг хэсэг үйл ажиллагаа нь энэ юм. Манай клуб киноны бүхий л мэргэжлийн уран бүтээлчид суралцаж байна. Дээрээс нь нэгдэхийг хүссэн хэлний мэдлэгээ сайжруулах зорилготой хэнд ч гэсэн нээлттэй. Ер нь Монголын кино уран бүтээлчид бүхий л чиглэлээр гадагшаа гарах боломжтой. Янз бүрийн төсөл, сургалт, фильм маркетингаас хөрөнгө босгох, кастенгийн агентлагуудад ч хэрэгтэй.

-Клубын үйл ажиллагааны үр дүн хэр гарч байна вэ?

-Өмнө нь хэлний сургалтад суугаад зурганд яваад эргээд ирэхээр мартчихсан байдаг. Одоо бол өөр байна шүү. Эхнэр маань англи, орос хэлтэй хүн бий, намайг ойрд сайжирч байна гэж хэлсэн. Би “Бүү март” киноныхоо ерөнхий зураглаачийг Америкаас, дууны найруулагчаа Оросоос урьж ажиллуулсан. Мэргэжлийн хувьд ойлголцоод байгаа боловч кино зохиолоо танилцуулахаас эхлээд бэрхшээл үүссэн.

-Жилд хийгдэж буй кинонууд ихэнх нь зардлаа нөхөж чаддаггүй гэлээ. Учир нь?

-Кино театрын box office-ыг 16-28 насныхан бүрдүүлдэг бөгөөд энэ насныхан инээдэм, адал явдал гээд нэг тийм хөнгөн сэдэвт дуртай. Дунд насныхан болохоор гэрээсээ кино үзэх сонирхолтой. Амьдралын өдөр тутмын асуудлууд, замын түгжрэл, нийгмийн стресс дунд л өдөр өнгөрч байна шүү дээ. Тэгэхээр манайхан энэ хүүхдүүдийг барих л кино хийж байна.

– “Бүү март” кино зардлаа олсон уу?

– Түүхэн кино зардал өндөр босдог учраас монголын зах зээл дээрээс зардлаа бүрэн олоход хэцүү. “Бүү март” тэрбум гаруй төгрөгөөр бүтсэн. Кино урлаг хөгжих тал дээр манайд бас хууль хэрэгтэй. Гадны оронд гадаадын контент 30 хувь хүртэл байна гээд хуулиар тогтоочихсон. Ингэж байж хөгжинө. Манай салбарт шийдэж чадахгүй олон асуудал байна. Хамгийн наад зах нь нүүр хувиргалтын бараа бүтээгдэхүүн гаалийн хориотой барааны жагсаалтад орчихсон. Салбарын суурь судалгаа гэж байдаггүй. Хоорондоо мэдээллээ сайн солилцдоггүй. Менежментийн багууд сайн ажиллах ётой юм билээ.