“Монгол ардын суут” драмын жүжиг тун удахгүй

Өглөө бударч байсан цагаан цас үд дунд гэхэд саарал шалбааг болж, их хотын хөл хөдөлгөөний хэм хэмжээг сааруулаад, улирал солигдох нэгэн аятайхан хэрнээ хөнгөхөөн гуниг хаана ч юухнаас ч мэдрэгдэнэ бус уу…

20-р зууны Монголын сод найрагч, эгэл хүмүүн Дашдоржийн Нацагдоржийн тухай бидний хэдэн уран бүтээлч Монгол ардын суут хэмээх жүжиг тавихыг зориглоод, энэ сарын 9-ний өдөр буюу хоёр, гуравхан хоногийн дараа нээлтээ хийх гэж байна.
Аливаа шинэ уран бүтээл нь хийж туурвихын ид бах, үзэгч уншигчдад хүрдэг болов уу үгүй гэсэн айдас, энэ уран бүтээлийн дараа хүмүүс болон нийгэм ямар нэг өчүүүхэн ч атугай хэмжээгээр өөрчлөгддөг болов уу үгүй юу … гэсэн янз бүрийн бодол таамаг намайг ээрч, хөөрхөн тамлаж, нойргүй хонуулж байна. Уран бүтээл хийх гэдэг ийм гоё шүү дээ.
Ялангуяа, саяхан миний нэгэн ярилцлагандаа хэлснээр “Хүүхэдгүй морь, эзэнгүй уран бүтээлд хайртай байдаг” тэр л сэтгэлээр хандах юм бол, Нацагдорж шиг суу билэгтэй, Нацагдорж шиг өрөвдөм хувь заяатай, Нацагдорж шиг хойч үеийнхэндээ шулуухан хэлэх юм бол “ашиглагдаж гүйцсэн” зохиолчийн тухай, түүний амьдралын сүүлчийн шөнийн тухай өгүүлсэн ийм жүжиг надаас өөр ухаантай хүн байсан бол заяа нь хийхгүй дээ.Яагаад гээч?

Ерөнхий боловсролын сургуульд яг өнөөдөр л гэхэд түүний 20 гаруй уран бүтээлийг сурагчид үзэж, уншиж байна. Гэсэн хэрнээ Нацагдорж гэж хэн юм бэ гэдгийг хэн ч мэддэггүй. Би ч гэсэн багадаа тийм л байсан. Гэрээ цэвэрлэхдээ “Миний нутаг” шүлгийг нь чангаар уянгалуулан уншиж, “хар бага наснаас хөндлөн гулд давхисан газар” гэсэн хэсэг дээр нь ирээд хоолой зангирдаг байсан. Гээд Нацагдоржийг би өөрөө өөртөө их хожуу нээсэн юм. Түүний музейг үгүй хийж оронцоглосон мэргэжлийн байгууллагынхантай хэрүүл тэмцэл хийж, өөртөө ядаргаа болгосон энэ тэр гээд бодоход, Нацагдорж бид хоёрын дунд нэгэн үл үзэгдэх хэлхээ холбоо мөнхөд байсан юм шиг ээ… Энэ жүжиг ч гэсэн түүний л нэг үргэлжлэл байх. Нацагдоржийн амьдрал үхлийг бүтнээр нь харахад, тэр юу хэлэх гэсэн юм болоо? Дан ганц шүлэг зохиолоор бүтээлчийг өөрийг нь дүгнэнэ гэдэг өрөөсгөл. Захидал, тэмдэглэл, олны хууч яриа …. Нацагдорж судлаачдын бидэнд үлдээсэн үнэт өв … энэ бүхэн жүжгийн маань анхдагч суурь болсон. Тэгээд түүхээ, хувь хүмүүсийн намтрыг гоёчлох хэрэггүйг энэ удаа ч гэсэн мэдэрсэн. Харин түүний оронд …Үгсэн хуйвалдах, эвлэлдэн алмайрахын эсрэг, эх орноо жинхэнэ утгаар нь бүтээж яваа тийм хүмүүс миний болон бидний жүжгийг ойлгоноо…

Нацагдорж маань та бидний гүүр болон сунайж байна.Та нарыгаа хүрэлцэн ирэхийг урья.

Ямар ч уран бүтээл хуйвалдаан байдаг. Энэ хуйвалдаан бол уран бүтээлч, үзэгч хоёрын дунд хийгддэг ил тод тохиролцоо юм. Бид юу гэж тохирсон бэ тэгвэл, энэ жүжгээр?Монголд авьяас билэгтэй, эрдэм боловсролтой нь сайхан амьдраасай, шударга үнэн дийлдэг цаг ирээсэй … Эрх мэдлийн төлөөх бялдуулчлал, зусардал үгүй болж, Монголын төр тархиа цэнэглээсэй … намчирхалын далбаан дор цөөхөн монголчууд нэгнээ хэлмэгдүүлдэггүй байгаасай …гэсэн мэт өчнөөн олон үл бүтэх ч юм шиг хөгийн тохиролцоо сэдлээр энэхүү жүжгээ хуучны цахиур буу мэт найдвартай сумлаад гэмгүй царайлан энэ их цас шалбааг дунд алхаж л явна даа.Дашрамд хэлэхэд, миний хамтрагчид гэж шинийг эрэлхийлдэг саак залуус бий. “Аргун” компаний нэвтрүүлж буй цоо шинэ, Монголын театрын түүхэнд анх удаа AR технологийн “амьд тасалбар” Монгол ардын суут жүжигт зориулагдан хэвлэгдэж, худалдаанд гарч эхэллээ.

Давтан хэлье, ХЭНЭЭТНҮҮДЭД БИШ СЭХЭЭТНҮҮДЭД ЗОРИУЛАВ

Манай театрын үүдэнд уулзацгаая.

МУСГЗ, яруу найрагч Цоодолын ХУЛАН