Сарын тэмдгийн мөчлөг алдагдах нь эмэгтэйчүүдийн дунд түгээмэл тохиолддог асуудлуудын нэг. Хугацаанаасаа өмнө ирэх, ирэхгүй саатах, үргэлжлэх хугацаа нь харилцан адилгүй байх зэрэг нь олон шалтгаанаас болдог. Хэвийн сарын тэмдгийн мөчлөгийн илрэл нь сар бүр тогтмол цусархагялгадас бэлгийн замаар ялгарах явдал юм. Энэ нь ихэвчлэн 28 хоног тутамд 3-5 хоног үргэлжилдэг. Хэрвээ бүсгүй таны сарын тэмдэг дээрх хэвийн мөчлөгөөс зөрж байвал дараах хэсэгт заавал анхаарлаа хандуулаарай. Сарын тэмдгийн мөчлөгийн алдагдал гэдэг нь өвчин бус зөвхөн бэлэг эрхтний үйл ажиллагаанд гарсан ямар нэгэн хямралын шинж тэмдэг юм. Мөчлөгийн алдагдлын эх үүсвэр нь ихэнхдээ дааврын тогтолцооны гажуудал байдаг. Гэхдээ энэ гажуудал нь зөвхөн бэлгийн даавруудад гардаггүй. Бамбай булчирхай, бөөрний булчирхай болон өнчин тархины дааврын гажуудлаас ч болох тохиолдол бий. Эдгээр дааврын өөрчлөлт гарах хэд хэдэн шалтгаан байж болно. Үүнд:
1. Байнгын сэтгэлийн дарамт, стресс ба мэдрэлийн системийн өвчлөл
Хэрвээ та сарын тэмдгийн мөчлөгөө анзаарч үзэж байсан бол ажлын ачаалал ихтэй сард, ямар нэг сэтгэл зовоосон асуудалтай байсан саруудад мөчлөг алдагдсан байдаг. Хамгийн аюултай нь стресс, сэтгэл гутрал сарын тэмдгийн мөчлөгийг хэдэн хоног, хэдэн сараар ч хамаагүй алдагдуулж чаддаг. Учир нь GnRH буюу сарын тэмдгийн мөчлөгийг тогтворжуулагч гормон байдаг. Тус гормон нь сэтгэл гутрал, стрессээс болж ихээр ялгардаг үүнээс болж сарын тэмдэг алдагддаг байна. Сэтгэл гутралаас гадна хэт их баярлахад ч мөн адил энэ гормон ихэсдэг байна.
2. Ариун цэврийн хэрэглэлээс харшил өгөх
Хэт хурц үнэртэй эсвэл материалын онцлогоос шалтгаалж ариун цэврийн хэрэглэлээс харшил өгөх тохиолдол түгээмэл илэрдэг. Ариун цэврийн хэрэглэлээс харшил өгвөл үтрээний ялгадас өөрчлөгдөн, их хэмжээгээр ялгарах, хурц үнэр үнэртэх, загатнах зовуур илэрдэг. Эдгээр зовуураас шалтгаалан таны сарын тэмдгийн мөчлөгт өөрчлөлт гарах магадлалтай. Ариун цэврийн хэрэглэлээс болж харшил өгч байгаа бол ариун цэврийн хэрэглэлээ заавал солих хэрэгтэй ба хэрэглэлийг солиход зовуур арилах ёстой.
3. Удамшил
Удамшилт өвчний шинж тэмдгүүдээс шалтгаалан сарын тэмдгийн мөчлөг алдагдах тохиолдол байдаг. Өөрөөр хэлбэл холбогч эдийн хөгжлийн доголдлын шинж тэмдгүүд илэрч байна гэсэн үг юм. Хэрвээ таны сарын тэмдэг удамшлаас болж алдагдаж байгаа бол амьдралын хэв маягаа өөрчилж эрүүл амьдралын хэвшлийг баримтлах хэрэгтэй. Хэт ачаалалтай спортоор хичээллэхийг хориглож хөнгөн дасгал хөдөлгөөн тогтмол хийж, магни, кальци, кали агуулсан хоол хүнс хэрэглэж байгаарай.
4. Жирэмснээс хамгаалах эм, бэлдмэл хэрэглэхэд
Жирэмснээс хамгаалах эм ууснаас хойш 2 долоо хоногийн дараа өндгөн эс боловсорч сарын тэмдэг 2 долоо хоногийн дараа ирдэг. Энэ тохиолдол маш элбэг тохиолддог ба энэ шалтгаанаас болж сарын тэмдэг алдагдах нь тийм ч аюултай биш. Гэхдээ 2 долоо хоногоос хэтэрвэл эмчид хандаарай. Мөн жирэмснээс хамгаалах эмийн бус бусад аргуудыг хэрэглэх үед сарын тэмдэг алдагдах тохиолдол байдаг. Учир нь тариа, суулгац, ерөндөг, спираль зэрэг нь химийн аргаар гарган авсан гормоныг найрлагадаа агуулсан байдаг. Энэ нь умайн ханыг эсээр хучигдахаас сэргийлж, сарын тэмдэг ялгарах боломжгүй болгодог.
5. Хэтэрхий хурц хоол хүнс хэрэглэх
Өндгөн эс боловсрохын тулд эмэгтэй таны биеийн өөх тосны түвшин тэнцвэртэй байх ёстой. Хэтэрхий хурц болон тоос өөх ихтэй хоол их хэрэглэж өөх тосны хэмжээ ихсэх эсвэл өөх тосны хэмжээ багасах нь сарын тэмдэг зогсох эрсдэлийг дагуулдаг. Учир нь өндгөн эсийн боловсруултандбиеийн өөх тос чухал нөлөө үзүүлдэг.
Дээрх түгээмэл 5 шалтгаанаас гадна дараах шалтгаануудаас болж сарын тэмдгийн мөчлөг алдагддаг байна. Үүнд:
- Оршин суудаг газраа эрс өөрчлөх ( дулаан газраас хүйтэн газар луу шилжих)
- Цацрагийн болон бусад хордлого
- Бэлэг эрхтний, эсвэл өөр дотор эрхтний ноцтой өвчлөл
Сарын тэмдэг гэнэт өөрчлөгдөж хэвийн бус болсныг анзаарсан даруйдаа эмэгтэйчүүдийн эмчид үзүүлээрэй. Эмэгтэйчүүддээ зөвлөхөд сарын тэмдгийн хуанлийг тогтмол хэрэглэж заншаарай. Ингэснээр та өөрийн биед илрээд байгаа шинж тэмдгүүдийг анзаарах боломжтой. Сарын тэмдгийнмөчлөгийн алдагдлын шалтгааныг аль болох хурдан илрvvлж тохирсон арга хэмжээг авах хэрэгтэй шүү.

Шинэ уран бүтээл: Дуучин Л.Сөрөлт, А.Түмэн-Өлзий “Хатан Хан”
Дулааны тавдугаар цахилгаан станц төслийн бүтээн байгуулалтын бэлтгэл ажил үргэлжилж байна
У.Хүрэлсүх: Монгол цэргийн өдөр бол бахархал-хүндэтгэлийн өдөр
Засгийн газрын хуралдаан болж байна
Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 77 зөрчил бүртгэгджээ
Өнөөдөр цагаагчин туулай өдөр
Өнөөдөр нутгийн зүүн хэсгээр хүйтэн, салхитай байна
Улаанбаатар хотын Хаягдал ус дахин боловсруулах анхны үйлдвэр ашиглалтад орлоо
Жанжин Д.Сүхбаатарын талбайд “Нээлттэй хаалганы өдөрлөг” болж байна
100 айлын автобусны буудлын орчимд барилгын материалын дэлгүүрт гал гарчээ
Энэ долоо хоногт УИХ-аар хэлэлцэх асуудал, тов, дараалал
Өнөөдөр цагаан бар өдөр
Өнөөдөр говь, тал, хээрийн нутгаар салхи шуургатай байна
АТГ: Эрүүгийн 10 хэргийг шүүхэд шилжүүлэх саналтай прокурорт хүргүүлэв
Хиймэл оюунд суурилсан чатбот бүх улсын хэлээр зөвлөгөө өгдөг боллоо
УИХ-ын 2026 оны хаврын ээлжит чуулганы нээлтэд анх удаа иргэдийн төлөөлөл оролцлоо
Баян-Овоо сумын 100 жилийн ойн барилдаанд аймгийн арслан М.Баасанжав түрүүллээ
Өнгөрсөн долоо хоногт 105 удаагийн осол, аюулт үзэгдэл бүртгэгдэж, 12 хүний амь аварчээ
У.Хүрэлсүх: Ёс зүйгүй бол итгэл үгүй, итгэл үгүй бол засаглал үгүй. Итгэл алдарсан газар дархан эрх нь давуу эрх болон хувирдаг гэмтэй
УИХ-ын дарга Н.Учралын 2026 оны хаврын ээлжит чуулганыг нээж хэлсэн үг
Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 60 зөрчил бүртгэгджээ
Могой, тахиа, үхэр, нохой жилтнээ аливаа үйлийг хийхэд эерэг сайн
Гуравдугаар сард олгох нийгмийн халамжийн тэтгэвэр, тэтгэмж, хөнгөлөлт, тусламжийн хуваарь
Согтуугаар тээврийн хэрэгсэл жолоодсон 88 зөрчил бүртгэгджээ
Өнгөрсөн долоо хоногт 70 удаагийн аюулт үзэгдэл, ослын дуудлага бүртгэгдэж, 27 хүний амь а
“Өргөө” амаржих газарт нэн шаардлагатай байгаа эхо аппаратны санхүүжилтийг шийдвэрлэлээ
УИХ-ын гишүүнийг эгүүлэн татахтай холбоотой хуулийн төслийг өргөн барилаа
“Харилцан хүндэтгэе” үндэсний аян ирэх сарын 1-нийг хүртэл үргэлжилнэ
Улаанбаатарт өдөртөө +6 градус дулаан
Ихэнх нутгийг хамарсан цас орж, хүчтэй салхи, шуургатай байхыг онцгойлон анхааруулж байна
НҮБ-ын Цэргийн хүчний командлагчаар ажилласан анхны монгол генералыг хүлээн авч уулзлаа
Монголд 32 мянга гаруй гадаадын иргэн оршин сууж байна
Улаанбаатар трамвай төсөл хэрэгжсэнээр 250 байнгын ажлын байр шинээр бий болно
Монголын төр, нийгмийн нэрт зүтгэлтэн Ж.Батмөнх агсны хөшөөнд цэцэг өргөж, хүндэтгэл үзүүл
Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Үдлэг багт “Багийн бага сургууль” нээлтээ хийлээ
Нийслэлээс энэ онд таван байршилд авто замыг засаж шинэчилнэ
“Шинэсаран” гэр бүлийн хүчирхийллийн хохирогчийг түр хамгаалах байр ашиглалтад
