Бразилийн Рио-де-Жанейро мужийн эрэг орчимд тус улсын цэргийн нисэх хүчний хоёр сөнөөгч онгоц сургуулийн нислэг хийж байх үедээ агаарт мөргөлдсөн байна.

Нэг онгоц нь газардан, нөгөөх нь эргээс хэдэн км-ын зайд унажээ. Унасан онгоцны нисгэгч шүхрээр бууж амжсан бөгөөд харин түүнийг эрж хайх ажиллагаа үргэлжилж байгаа аж.

Шведийн Эвертурнео гэдэг хотод шумуул барих тэмцээн зохиогдсон аж. Тэмцээний ялагч Кристоффер Экерсунд 135 шумуул барьж тэргүүлжээ. Энэхүү тэмцээн хоёр дахь удаагаа болж байгаа юм. Өнгөрсөн оны аварга Томми Кюро ердөө 98 шумуул агнаж гуравдугаар байрыг эзлэв. Нийтдээ уг тэмцээнд 42 хүн оролцжээ. Тэмцээний дүрэм ёсоор тэдэнд шумуул барихад 15 минутыг олгосон байна.

Ялагч Экерсунд “Цус сорогч энэ зэвүүн шавьжийг барихын тулд тас хар өнгийн хувцас өмсөөд ихэд хөлөрсний эцэст хөдөлгөөнгүй зогсох хэрэгтэй” гэж ярьжээ.

Энэхүү тэмцээнийг зохион байгуулах санаа тус хотын захиргаа шумуулны эсрэг бодис ашиглаж ой модыг сүйтгэхгүй байх шийдвэр гаргасны дараа төрсөн байна. Ялалт байгуулсныхаа шагналд Экерсунд 10 мянган крон буюу 1200 доллар хүртжээ. Тэмцээнд оролцогчид нийтдээ 700 шавьжийг устгасан аж

Францын Роуен тосгонд зэвсэглэсэн этгээдүүд халдлага үйлдсэн талаар “www.dailymail.co.uk” мэдээллээ. Зэвсэглэсэн этгээдүүд тосгон дахь сүм рүү дайрч номлогчийг хөнөөж, дөрвөн иргэнийг барьцаалсан байна. Цагдаагийнхан халдлага болсон сүмийг бүсэлж, террористуудыг устгажээ.

Цагдаагийн газраас “Хоёр этгээд сүмд халдлага үйлдсэн. Халдлагаар 84 настай Жакуэс Хамель гэгч амиа алдсан. Барьцаалагдсан иргэдийн биеийн байдал хэвийн байгаа” гэж мэдэгдсэн байна.  Францад болсон уг халдлагыг Иракийн хэт даврагч “Халифын вант улс” бүлэглэл захиалсан болохоо өөрсдийн “Амик” гэх мэдээллийн агентлагаараа дамжуулан мэдэгджээ.Хэт даврагчид сүмд халдлага үйлдсэн хөвгүүдийг “Исламын дайчид” гэсэн бол Францын Ерөнхийлөгч Франсуа Олланд “Тэд бол дайчид бус зүгээр л хулчгар амьтад” гэж хэлсэн байна.

Монголын Хөдөө аж ахуйн хоршоологчдын үндэсний холбооноос МАН-ын Удирдах зөвлөлд Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайдад УИХ-ын гишүүн, Монголын хөдөө аж ахуйн хоршоологчдын үндэсний холбооны ерөнхийлөгч Д.Сумъяабазарын нэрийг дэвшүүлэх хүсэлт илгээхээр зэхэж байгаа аж. Энэ нь тус Үндэсний холбооны салбарууд болох нэр бүхий 15 аймгийн Хөдөө аж ахуйн хоршоологчдын холбоодоос өнгөрсөн хугацаанд Монголын хөдөө аж ахуйн хоршоологчдын үндэсний холбооны ерөнхийлөгчийг ажлаа үр дүнтэй хийж, салбарын тулгамдсан асуудлуудыг шийдвэрлэж байсныг онцлон дурьдсантай холбоотой юм байна.

Монголын хөдөө аж ахуйн хоршоологчдын үндэсний холбооны ерөнхийлөгч Д.Сумъяабазар нь Хөдөө аж ахуйн хоршооллыг хөгжүүлэх, ажлын байр бий болгох, ядуурлыг бууруулах чиглэлээр олон санал санаачилга, төсөл хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлж дотооддоо болон гадаадын орнуудтай туршлага солилцох хамтын ажиллагааг өргөжүүлсэн гэж уг холбоод үзжээ. Мөн Үндэсний холбооны 21 аймгийн салбар холбоо, 650 гаруй хоршоодыг хамарсан үндэсний хэмжээний судалгаа хийж хөдөө аж ахуйн салбарын тулгамдсан асуудлуудыг тодорхойлж, дэс дараатайгаар шийдвэрлэн “ХАА-н Үндэсний зөвлөл”-ийг байгуулах эхлэлээ тавиад байгаа нь салбарын бодлого, зорилтод нийцсэн ажил болжээ.

Энэ бүхний үр дүнд ХАА-н Хоршоологчдын Үндэсний холбоо, түүний салбар зөвлөлүүдийн ажил тодорхой үр дүнд хүрч, эдийн засаг, ДНБ-ий уул уурхайгаас хамаарах хамаарал багасч, хөдөө аж ахуйн салбарын эдийн засагт нөлөөлөх үзүүлэлт сэргэн Үндэсний брэнд бүтээгдэхүүнтэй, олон улсад түүнийгээ таниулах менежменттэй болж байгаад хөдөө аж ахуйн салбарынхан нэн талархалтай хандах болсныг төр, засгийн удирдлагуудад дуулгахыг хүсэж байна. Ийм учраас ч аймаг бүрийн Хөдөө аж ахуйн хоршоологчдын холбооноос ажлаа мэддэг, эхлэлээ тавьсан, шинэ менежментээр гараагаа эхэлж үр дүнд хүрээд байгаа Монголын хөдөө аж ахуйн хоршоологчдын үндэсний холбооны ерөнхийлөгч Д.Сумъяабазарыг Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайдад нэр дэвшүүлэхийг уриалан хүсэлтээ уламжилсаар байна.

Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн сонгуульд нэр дэвшигчид нь сонгуулийн зардлын тайлангаа Сонгуулийн тухай хуулийн 59 дүгээр зүйлийн 59.1-д заасны дагуу санал хураалт явагдсан өдрөөс хойш 30 хоногт багтаан буюу 2016 оны 07 дугаар сарын 29-ний дотор гаргаж, Нийслэлийн сонгуулийн хороонд хүргүүлэх үүрэгтэй.

Харин нам, эвслүүдийн хувьд санал хураалт явагдсан өдрөөс хойш 45 хоногт багтаан буюу 08 дугаар сарын 14-ний дотор сонгуулийн зардлын тайлан гаргаж сонгуулийн төв байгууллагад Сонгуулийн тухай хуулийн 57 дугаар зүйлийн 57.3-д заасны дагуу хүргүүлэх үүрэгтэй.

Хуульд заасан хугацаанд сонгуулийн зардлын тайлангаа ирүүлээгүй бол тухайн нам, эвсэл, нэр дэвшигчийг дараагийн сонгуульд бүртгэхгүй байхаар Сонгуулийн тухай хуулийн 60 дугаар зүйлийн 60.5-д зохицуулсан байна.Иймд нам, эвсэл, нэр дэвшигчид сонгуулийн зардлын тайлангаа хуульд заасан хугацааны дотор ирүүлнэ үү.

Мөн нам, эвсэл болон нэр дэвшигчийн зардлын данс байршуулсан банкны захирал, эсхүл салбарын эрхлэгч нь уг дансны бүх гүйлгээг нэгтгэсэн тайлан гаргаж 08 дугаар сарын 14-ний дотор холбогдох шатны сонгуулийн байгууллагад хүргүүлэх ёстойг анхаарах нь зүйтэй. Зардлын тайлан ирүүлэх батлагдсан загварыг Хавсралт хэсгээс татаж авна уу гэж Нийслэлийн Сонгуулийн хорооноос мэдээллээ.

Мэргэжлийн Засгийн газар өнөөдөр анхны хуралдаанаа хийнэ. Одоогоор шинэ засгийн танхим бүрэн бүрдээгүй ч Ерөнхий сайдаас гадна 11 сайд томилогдож албан ажлаа хүлээж авсан байгаа юм.

Салбар голлох сайд нар томилогдож ажлаа хүлээн авсан учраас Засгийн газрын ээлжит хуралдааныг хийхэд ямар нэгэн асуудалгүй байхгүй гэнэ. Энэ Засгийн газар ээлжит хуралдаанаа долоо хоног бүрийн Лхагва гаригт хийж байхаар шийдвэрлэсэн. Монгол Улсын Засгийн газрын хуулиар Засгийн газрын хуралдааны дэгийг нарийвчлан зохицуулдаг. Уг хуулийг дагаж гаргасан Монгол Улсын Засгийн газрын 178 дугаар тогтоолд “Засгийн газрын хуралдаан долоо хоногийн лхагва гаригт болно” гэж заасан байдаг аж.

Дашрамд дуулгахад, өмнө нь Н.Алтанхуягийн тэргүүлсэн шинэчлэлийн  Засгийн газар бямба гаригт, Ерөнхий сайд Ч.Сайханбилэгийн тэргүүлсэн шийдлийн Засгийн газар даваа гаригт хуралддаг байсан юм.

  эх сурвалж:                         СОНГУУЛИЙН ЕРӨНХИЙ ХОРОО

Эрүүгийн цагдаагийн газрын Эдийн засгийн гэмт хэрэгтэй тэмцэх хэлтсийн алба хаагчид их хэмжээний мөнгөн ус дамлан худалдах гэж байсан этгээдүүдийг саатуулжээ.

Тодруулбал, энэ сарын 18-ны өдөр Говьсүмбэр аймгийн харьяат “Т” гэгч нь бусадтай бүлэглэн 40 кг мөнгөн усыг худалдан авч улмаар хятад иргэдэд худалдахаар бэлтгэж байгаа талаар ЭЦГ-ын Эдийн засгийн гэмт хэрэгтэй тэмцэх хэлтсийнхэн мэдээлэл ирсэн байна.Энэ дагуу цагдаагийн алба хаагчид шалгахад “Т” гэгч нь мөнгөн ус зарах гэж байгаа хүмүүстэй Баянзүрх дүүргийн 16 дугаар хороонд уулзалт хийх үедээ иргэн “М”, “Ж”, “Г” нартай үгсэн хуйвалдаж, мөнгөн ус зарахаар ирсэн иргэн “Р”, “Г” нараас мөнгөн усыг  нь дээрэмдэх гэж байжээ. Ингээд хэргийн мөрөөр шуурхай ажиллаж, тэднийг үйлдэл дээр саатуулсан байна.

 Сэжигтэн этгээдүүд дээрх мөнгөн усыг ОХУ-аас оруулж ирсэн аж.  Хэргийн мөрдөн байцаалтын явцад “Т”,”“М”, “Ж”, “Г” нар нь бусдыг дээрэмдсэн, харин “Ж”, “М” нар нь 40 кг мөнгөн ус буюу химийн хорт бодисыг хууль бусаар олж авч, хадгалаж байсныг тогтоосон байна.Хэргийг Баянзүрх дүүргийн цагдаагийн гуравдугаар хэлтэст шилжүүлэн эрүүгийн хэрэг үүсгэн хэргийг үргэлжлүүлэн шалгаж байгаа аж.

Энэхүү туршилтыг НҮБ-ын Хүүхдийн сангаас олон нийтийн хандлагыг судлах зорилгоор явуулсан байна. Ингэхдээ 6 настай нэгэн охиныг 2 дүрээр буюу гуйлгачны дүрд хувирган ноорхой хувцаслан мөн энгийн цэвэрхэн хувцаслаж гудамж, ресторанд ганцааранг нь явуулжээ. Ингээд тэдний туршилтаас итгэмээргүй үр дүн гарсан байна.
Гуйлгачин хүүхдийг хэн ч тоож харьцаагүй бөгөөд рестаронд ороход эгдүүцэн, зөөгчөөс түүнийг гаргахыг хүсч байлаа. Харин энгийн хүүхдийн дүрээр ороход уриалгахан инээж, төөрсөн эсэхийг тодруулан туслах гэж хичээж байгаа нь харагдав.Хүүхдийн гадаад үзэмжээс хамаараад хүмүүсийн хандах хандлага өөр өөр байгаа нь хүүхдийн эрхийн асуудалд дахин анхаарлаа хандуулах цаг болсон хэмээн туршилтын ард ажиллагсад хэлсэн байна.
Энэ бичлэгийн дараагаар “Хүүхэд бол ХҮҮХЭД” гэх үг тренд болж олон нийтийн сүлжээнд өрнөжээ.

Бразилийн цагдаагийнхан тусгай ажиллагаа явуулсаны үр дүнд Рио Де Жанейро хотноо удахгүй эхлэх зуны олимпийн наадмын үеэр халдлага үйлдэхээр төлөвлөж байсан бүлэг этгээдийг баривчилсан талаар “www.dailymail.co.uk” мэдээллээ. Цагдаагийнхан нийт 11 хүнийг баривчилжээ. Тэднийг Прагвай улсын хилийн ойролцоох чанга дэглэмтэй шорон руу илгээсэн байна. Баригдсан этгээдүүд зааврын дагуу олимпийн нээлт болох цэнгэлдэхийн өмнө халдлага үйлдэхээр төлөвлөж байжээ. Рио хотын Цагдаагийн газар “Баригдсан 11 этгээдийн 9 нь Бразилийн иргэн. Үлдсэн хоёр нь Сирийн иргэн” гэж мэдэгдсэн байна. Нэгжлэгээр тэдний нуугдаж байсан байрнаас их хэмжээний “АК 47” буу олжээ.

“Залуус Иракийн хэт даврагч “Халифын вант улс” бүлэглэлийн захиалгаар “Рио”-гийн олимпийн нээлтийн үеэр халдлага үйлдэхээр төлөвлөж байсан” хэмээн Бразилийн Дотоод хэргийн яамнаас мэдээллээ. Мөрдлөгөөр тэд тус бүлэглэлтэй холбоотой болохыг тогтоосон аж. Залуусын зарим нь олон нийтийн сүлжээгээр тус бүлэглэлд үнэнч байхаа тангараглаж, ямар ч даалгавар өгсөн биелүүлэхээ амласан байна.

Цагдаагийнхан өнгөрөгч долоо хоногт олимпийн үеэр халдлага үйлдэхээр төлөвлөж байсан таван этгээдийг баривчилсан билээ.

Сүүлийн үед хар тамхи болон мансууруулах төрлийн бодис хэрэглэх ахуйн хэрэглээний газ үнэрлэж байгаад эрүүл мэндээрээ хохирох мөн амиа алдах хэрэг гарсаар байна. Тухайлбал өнгөрсөн ням гаригт 22 настай Д гэгч гэрийнхээ тагтан дээр өвс үнэрлэж мансуурч байх үедээ гал алдаж, түлэгджээ. Бие, нүүрэн хэсэгтээ гүн түлэгдэж Гэмтэл согог судлалын үндэсний төвд хүргэгдэн, одоо эмчлүүлж байгаа аж. Энэ хэргийг Сүхбаатар дүүргийн цагдаагийн хоёрдугаар хэлтэст шалгаж байна.

Одоо Монголчууд та бидний хувьд аялал зугаалгын цаг. Бид амралтаараа хөдөө гадаа байгалын сайханд  амарч зугаалж  байх үедээ гол гатлах шаардлагатай тулгардаг. Хэрвээ гаталж байхад машин унтарвал асаах үйлдэл хийхгүйгээр даруй татаж гаргаад доорх дарааллаар шалгана уу.

 Таны машин БЕНЗИН хөдөлгүүртэй бол

• Aгаар шүүгч норсон эсэхийг үзнэ
• Свечэг авна
• Сорох хоолойд хуримтлагдсан усыг соруулж авна
• Цилиндрт байгаа усыг гарч дуустал стартер дарна

Түүний дараа буцаан эд ангиудаа угсарч машинаа асаана

Таны машин ДИЗЕЛЬ хөдөлгүүртэй бол

• Aгаар шүүгч норсон эсэхийг үзээд норсон бол дараагийн алхамд шилжинэ
• Халаагчийг авна
• Цилиндрт байгаа усыг гарч дуустал стартер дарна

Түүний дараа буцаан угсарч машинаа асаана

Аливаа голоор гарахын өмнө гарам байгаа эсэхийг шалгах, ус ихтэй үед нутгийн хүмүүсээс хаагуур гарч болохыг лавлаж асуух, залгууралгүй бууж усны төвшинг шалгах хэрэгтэй.

Хэрвээ голоор гаталж байхад САЛОНД УС ОРЖ ирсэн бол дараах дарааллаар цэвэрлэж, үнэргүй болгоно.

• Mашин доторх сандлуудыг авч хивсэнцэрийг хуулна
• Цахилгаан залгууруудыг салгана
• Бүх хаалга цонхийг нээж хатаах хэрэгтэй

Хивсэнцэрийг хуулаагүй удсанаас болж хивсэнцэрийн доорх цулхай өмхийрч, эвгүй үнэр гаргах. Мөн шалаар явсан цахилгааны утсанд масс өгөх, цахилгаан утасны шонг гэмтээх, хөндийрүүлэх улмаар аль нэг систем ажиллагаагүй болох эрсдэлтэй байдаг.

АТГ-ын мөрдөн байцаагчид өчигдөр МАХН-ын дарга Н.Энхбаярт зарлан дуудах хуудас өгчээ. Түүнийг 2014 оны 10 дугаар сарын 24-ний өдөр Эрүүгийн хуулийн 148-р зүйлийн 148.4 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт сэжигтнээр тооцсон бөгөөд мөрдөн байцаалтын шатанд цугларсан нотлох баримтаар Эрүүгийн хуулийн 133 дугаар зүйлийн 133.1 дэх хэсэг, 148 дугаар зүйлийн 148.4 дэх хэсэг, 268 дугаар зүйлийн 268.2 дахь хэсэгт заасан гэмт хэргүүдэд тус бүрт нь яллагдагчаар татаж ял сонсгох ,яллагдагчаар байцаах, шинжээчийн дүгнэлт танилцуулах шаардлагатай байгаа учир ийнхүү зарлан дуудах хуудас ирүүлсэн аж.

Уг нь АТГ шаардлагатай гэж үзвэл хэн нэгэнд зарлан дуудах хуудас илгээж, яллагдагчаар татах, байцаах нь энгийн өдөр тутмын ажил. Үүнээс гадна  өнөөдөр хүчин төгөлдөр үйлчилж байгаа  Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуульд зааснаар эрүүгийн хэрэгт шалгагдаж байгаа хэн нэгэн этгээд хуулийн байгууллагын дуудсан цагт хүрэлцэн ирж мэдүүлгээ өгөх үүрэгтэй. Нөгөө Хүн бүхэн хуулийн өмнө эрх тэгш гэсэн үндсэн хуулийн зарчим хаачив. Жирийн иргэн болон ерөнхийлөгч асан хоёрт ялгаатай үйлчилдэг бололтой .

Иргэн Н.Энхбаяр буюу Монгол улсын гурав дахь ерөнхийлөгч асан Н.Энхбаяр хууль хяналтын байгууллагаас зарлан дуудах хуудас өгөх бүрт ямар нэгэн шалтаг  шалтгаанаар очдоггүй тэгээд намайг баривчлах гэж байна гээд сүр дуулиан болгож олны  анхаарлыг татдаг жишиг тогтоод удаж байна.

Энэ удаад иргэн Н.Энхбаяр АТГ-ын зарлан дуудахад очоогүй шалтгаанаа Би олон сарын өмнө АТГ-т мэдэгдсэн. Үндсэн хуулиар олгогдсон өөрийнэсрэгн болон гэр бүл төрөл төрөгсөдийнхөө эсрэг мэдүүлэг өгөхгүй байх эрхээ эдлэх ёстой. Хоёрдугаарт, заавал өмгөөлөгчтэй байж мөрдөн байцаах ажиллагаанд оролцоно гэдгээ АТГ-т хэлсэн АТГ хүлээж авахгүй байсан гэсэн тайлбарыг өгсөн . Дээр дурьдсанчлан 2014 оны 10 сарын 24 нд эрүү үүсгэж байгаагаа мэдэгдэж холбогдох асуудлуудаар тайлбар өгөхийг хүсч байсан. Гэтэл өнөөдрийг ямар ч тайлбар өгөөгүй байдаг.Үнэхээр хэрэг хийгээгүй юм бол өнгөрсөн энэ бүх хугацаанд өмгөөлөгчөө аваад дуудсан цагт нь зангиагаа зүүгээд яваад очих ёстой л байсан шүү дээ. Тэгэхээр монголын хуулийг жирийн иргэнд , эрх дархтай байсан хэн нэгэнд , мөн эрх дархтай эвэр туурайтай хэн нэгэнд ялгавартай үйлчилдэг гэж тайлбарлаж болохоор байна

Ингээд нэг хэсэгтээ л намжаад байсан Н.Энхбаяр АТГ-ын дунд өрнөдөг “хатуу тоглоом” дахиад үргэлжлэх нь бололтой

Зэс нь: Чангаанз, овъёос, арвай, манжин, тарвас, шош, үхрийн нүд, цагаан идээтэй хоол хүнсэнд агуулагдана Хүүхдийн шүдний ургалтыг түргэсгэхэд зэс бөгж, бугуйвч, хөл гарт нь 1-8 см диаметртэй 1-3 мм зузаан ялтас хэрэглэдэг. Зэсийг эмчилгээнд нааж тавих, буцалгаж шөлийг уух, зэс аяга сав хэрэглэх, амандаа хүлхэх, зэс бөгж, бугуйвч зүүх зэргээр ашигладаг. Зэс ялтсийн 2 талын гадаргаар нэг нэг өдрөөр нааж хэрэглэсний дараа давстай усанд 5-10 минут буцалгах эсвэл лимоны хүчилтэй халуун усанд 3-5 минут байлгаад авахад л өнгө ордог. Гэх мэтчилэн 2 хоногоор хэрэглээд дахин цэвэрлэнэ. Мөн 14 хоногт 1 удаа галд улайтган, ариутгаж эмчилгээний идэвхийг сэргээнэ. Ялтас нь зоос шиг дугуй голдоо нүхтэй байвал илүү эвтэйхэн ялангуяа толгой өвдөхөд хоёр шанаандаа наахад амар байдаг. Өвчин намдангуут өөрөө унаад л ирнэ. Даралт ихтэй хүмүүс хөлнийхөө уланд хийнэ. Үүнийг бол зуйвандуу голоороо 2-3 нүхтэй хийвэл зүгээр байдаг. Нүхтэй хийдэг нь соронзон оронг нь илүү болгох гэж. Биед наагаад авсан зэсийг харахад өнгө нь хувирч ногоондуу болсон байвал эмчилгээ сайн хийгдэж байна гэж үзнэ. Хэрэв хувирахгүй бол байрлалыг өөрчлөх хэрэгтэй.

Зэс ялтас ихэнх тохиолдолд өвчтэй хэсэгт өөрөө наалдчихдаг. Тухайн эмгэг зүгээр болонгуут өөрөө унаад ирдэг. Зэс тавьж хөхүүлэх эмчилгээг 14 хоногоос 6 сар хүртэл үргэлжлүүлнэ. Өдөрт 2-10 цаг, шаардлагатай тохиолдолд 48 цаг ч тавьж болдог. Удаан хугацаагаар хэрэглэх үед пластераар наах эсвэл тусгайлан бэлдсэн боолтоор боовол зүгээр. Зарим үед зэсээ авахад арьс улайж өрөвссөн байвал бүлээн усаар угааж тослоод өрөвсөл намдсаний дараа эмчилгээг үргэлжлүүлнэ.

Зэс наахад биеийн халуун буурч, өвчин намдаж, цус тогтоох, нян бактерийг устгах, эрдэс давсны солилцоог идэвхжүүлж, нойр сайжруулах, төв мэдрэлийн системийг тайвшруулан цусан дахь инсулиний үйлчилгээ, цусны цагаан эсийн үйл ажиллагааг дээшлүүлдэг байна.

ЭМЧИЛГЭЭНИЙ ЧИГЛЭЛ: Зэсийн хөхний үрэвсэл хатуурал өвчин, бамбай булчирхай, багтрал астамын үе, уушигний үрэвсэл, сүрье, уушигны наалданги, уушиг устах, архаг мэнгэр, чихний архаг үрэвсэл, чихээр хатгуулах, булагтах, дүлийрэх, чих шуугих зэрэгт тухайн газарт нь наах ба хамрын дайвар хөндийн үрэвсэл, гамарит хамрын өвчний үед 2 нүдний хооронд буюу нүдний дор, бөөр давсагны өвчний үед тухайн өвчтэй газарт, бөөр чулуужсан, давсаг чулуутай бол зөвхөн өдөртөө бэлхүүсний бүсэн дороо зэс 2-3 сар тавина. Үе мөчний өвчин, нуруу ууц, радикулет зэрэг өвчний үед ууц нуруундаа , үе мөчний өвчинд зэс бугуйвч бөгж хэрэглэх, цөсний үрэвсэл, хатуурал, чулуужилттай үед , мэс заслын дараах шарх, ослын үеийн гэмтэл, цээжний няцрал зэрэгт шарх түргэн эдгэнэ. Аманд яр шарх гарахад зэсийг амандаа 2-3 хоног хүлхэх, хүүхдийн ам гэмтэхэд зэс халбага хөхүүлнэ. Ходоод муутай, хоолны шингэц муутай хүмүүс зэс аяга хэрэглэн хоол ундаа идэж уусны дараа аягаа долоож байвал, 2-3 сарын дараа ходоод гэдэсний өвчнөөс сална. Зүрхээр хатгаж өвддөг бол эгэмний доод хонхорхойд 8-10 цаг нааж 10 хоноход өвчин намдана. Хоргүй болон аливаа хавдарын үед тэр хэсэгт зэсээ наах, мөн туяа эмчилгээний үед өвчтөний цацрагийн хортой үйлчилгээг саармагжуулдаг байна. Яс хугарсан үед зэсийг хөрөөдөж гарсан нунтагийг 0.1 граммыг сүү цөцгий эсвэл өндөгний шартай хольж 7 хоногт 2 удаа уух ба эсвэл зэс чанаж ууж болно.