Булууны яс үнэд хүрэх цагаар …

Махыг нь шулж аваад булууны ясыг хог руу хаячихдаг байсан цаг үеэ элээжээ. Булууны яс тэр чигээрээ кальци. Буцалгаад байх тусам кальци нь ялгараад байдаг. Ийм ач тусыг нь монголчууд эртнээс мэддэг байсан болохоор ясны шөл гаргаж хоол хүнсэндээ хэрэглэдэг байсан. Өнөө цагт ясны шөлний эрэлт хэрэгцээ нэмэгдэж байна.

Тийм ч болохоор “Хүчит шонхор “захын махны наймаачид булууны ясаа үнэд хүргэдэг болжээ. Үнэгүй байсан булуу 500 төгрөг байснаа 1000 болсон. Харин одоо худалдаж авъя ч гээд олдохоо больжээ. Сүүлийн үед наймаачид монголчуудаасаа булууны ясаа харамлаж өгөхөө больсон байна. Тэд ясаа хятадуудад зардаг болжээ. Яагаад ийм болов гэтэл булууны яс монгол хүнд зарж болохгүй гэсэн бичигдээгүй хууль “Хүчит шонхор” дээр үйлчилдэг болсонтой холбоотой юмсанж.

Хэрэв худалдагч этгээд монгол хүнд булууны яс зарж байгаад баригдвал ажлаасаа шууд хөөгдөнө.Үхрийн махны худалдагч нар монгол хүнд булууны яс зарвал лангуугаа үг дуугүй хураалгана. Гуйж гувшаад ч буцааж авна гэдэг гонж хэмээн “үхэрчид” ярих. Тэгээд тэр их хар ясыг хэн идэх гээд байгааг сонирхвол хятадууд гэнэ. Хятад дундаас булууны яс идах азтан нь Эмээлтийн хятадууд гэнэ. Бодвол,”Хүчит шонхор”-ынхон тэд нартай гайгүй сайн тохирсон бололтой. Монголын өөдтэй өнгөтэй болгоныг идсэн,ашигласан хятадууд ясны хүртэл шимтэйг нь зооглох болж дээ.

Н.Намуун